شرح و تفسير سخن جديدى در اين خطبه نيامده و مطالب آن تكرار سخنان گذشته است . از اين‌روى در شرح آن به اختصار مىگذريم . ( الحمد للّه الذي أظهر من آثار سلطانه و جلال كبريائه . . . ) هرچه قدرت و ابداع و حكمت در هستى ديده مىشود ، بر وجود حكيمى مبدع دلالت مىكند . بسيارى از فيلسوفان و دانشمندان به وجود اين موجود حكيم با تمام وجود ايمان آورده و در عين حال از شناخت ذات و حقيقتش ناتوانند ؛ زيرا عقل آدمى محدود است و توانايى شناخت موجودى بىحدواندازه را ندارد . هركس به اين حقيقت ، ايمان آورد ، رستگار گشته و هركس روى گرداند ، در زمره مردگان به‌شمار مىرود . « 1 » پيش از اين نيز بارها در اين‌باره سخن گفته شد . « 2 » ( و أشهد أن لا إله إلا اللّه ، شهادة إيمان و إيقان و إخلاص و إذعان ) هيچ شكى در وجود خدا راه ندارد . سخنى شبيه اين نيز قبلا گذشت . « 3 » ( و أشهد أن محمدا صلّى اللّه عليه و آله عبده و رسوله ، أرسله و أعلام الهدى دارسة . . . ) خداوند پيامبران بسيارى را پيش از محمد صلّى اللّه عليه و آله فرستاد و هريك از آنها شريعت و آموزه‌هاى خدا را ابلاغ كردند . اين تعاليم به مرور زمان به فراموشى سپرده شدند تا آن كه خداوند محمد صلّى اللّه عليه و آله را براى احياى دوباره آنها فرستاد و رسالتش را آخرين رسالت قرار داد و او را خاتم پيامبران ساخت . محمد صلّى اللّه عليه و آله نيز امانت خداوند را به خوبى وفا كرد و همه خلأها را پوشانيد .

--> ( 1 ) . اشاره به آيه 30 سوره زمر دارد : إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ ( 2 ) . شرح خطبه‌هاى : 1 و 91 و 182 . ( 3 ) . شرح خطبه‌هاى : 2 و 101 و 178 .